पश्चिम नेपालको नेपाल–भारत सीमास्थित गड्डाचौकी नाकामा रु १०० भन्दा बढीका सामान आयातमा भन्सार कडाइ गरिएपछि कञ्चनपुरको महेन्द्रनगर बजारमा चहलपहल बढेको छ, जबकि सीमावर्ती भारतीय बजार वनबासा सुनसान बनेको छ।
- गड्डाचौकी नाकामा रु १०० भन्दा बढीका सामान आयात गर्दा भन्सार राजश्व बुझाउनुपर्ने व्यवस्था कडाइका साथ लागू।
- महेन्द्रनगर बजारमा दैनिक उपभोग्यदेखि अन्य मालसमानको किनमेलमा उल्लेखनीय वृद्धि।
- वनबासा बजारमा नेपाली उपभोक्ताहरूको चहलपहलमा भारी गिरावट, व्यापार प्रभावित।
- सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरीको सक्रियताले भन्सार दाखिलामा वृद्धि भएको पुष्टि।
- वनबासाबाट साइकलमा क्यारिङ गरेर मालसमान महेन्द्रनगर ल्याउने गतिविधि पूर्णतः बन्द।
भन्सार कडाइले महेन्द्रनगरमा व्यापार वृद्धि
केही समययता गड्डाचौकी र आसपासका क्षेत्रमा सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरीले भन्सार जाँचमा कडाइ गरेका छन्। विशेषगरी भारतबाट आयात हुने रु १०० भन्दा बढीका सामानमा भन्सार राजश्व बुझाउनुपर्ने नियमलाई कडाइका साथ कार्यान्वयन गरिएको छ। यसले गर्दा पहिले भारतीय बजारमा सस्तो पाइने भन्दै सीमा पार गर्ने उपभोक्ताहरूले अहिले यातायात खर्च र भन्सार शुल्क जोड्दा नेपालमै सामान किन्नु बराबर हुने तथ्य बुझ्न थालेका छन्।
महेन्द्रनगरका व्यवसायी इन्द्रबहादुर बमका अनुसार, ‘सामान सस्तो भए पनि भन्सारदेखि जाँदा मोटरसाइकलको तेलको मूल्य जोड्ने हो भने बराबरजस्तै हुन्छ।’ उनले सीमामा भन्सारले कडाइ गरे नेपालमा व्यवसाय गर्न मानिसहरूको आकर्षण बढ्ने बताए।
वनबासाका व्यापारी प्रभावित, मजदुरलाई सास्तीको चिन्ता
वनबासा बजार सदियौँदेखि नेपाली उपभोक्ताहरूमा आश्रित रहँदै आएको थियो, जहाँ गर्मीयाममा पङ्खा, फ्रिज, कुलर जस्ता बिजुलीका सामान खरिदका लागि नेपालबाट दैनिक मानिसहरू आउने गर्दथे। तर, अहिले सीमामा कडाइ भएपछि वनबासाका व्यापारीहरूले व्यापार चौपट भएको गुनासो गरेका छन्।
कञ्चनपुरस्थित सशस्त्र प्रहरी बल ३५ नं. गण शैलेश्वरीका गणपति सशस्त्र प्रहरी उपरीक्षक प्रेमप्रकाश सिग्देलले भन्सार कडाइले भन्सार दाखिला बढेको र सीमावर्ती बजारमा आउने जाने क्रम घटेको बताए। उनले विवाह, व्रतबन्ध वा घरायसी प्रयोजनका लागि भन्दै भन्सार दाखिला नगरी सामान ल्याउने विगतको क्रियाकलाप अब स्वीकार्य नहुने स्पष्ट पारे।
नेपाल–भारत मैत्री सङ्घका महासचिव माधव जोशीले सीमामा भएको कडाइले केही समय नागरिकलाई असहज भएजस्तो देखिए पनि समग्रमा राज्यलाई फाइदा पुगेको बताए। ‘भन्सार कडाइले नेपालतर्फ व्यापार बढ्नु र पारि प्रभावित हुनु स्वभाविक हो,’ जोशीले भने, ‘अहिलेको कडाइले नेपालमा उत्पादन भएका वस्तुको प्रयोग बढ्यो र स्वदेशी उत्पादनले बजार पाउनु राम्रो हो।’
यद्यपि, कञ्चनपुर उद्योग वाणिज्य सङ्घका अध्यक्ष दिनेश मल्लले भारतमा मजदुरी गरेर फर्किरहेका नेपाली नागरिकहरूलाई सीमामा कडाइका नाममा सास्ती दिन नहुनेमा जोड दिएका छन्।
