काठमाडौंमा मनमोहन स्मृति प्रतिष्ठानद्वारा आयोजित दुई दिने ज्येष्ठ नागरिक अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनको राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले उद्घाटन गरेका छन्। सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै राष्ट्रपति पौडेल र नेकपा (एमाले) का नेता ईश्वर पोखरेलले ज्येष्ठ नागरिकको ज्ञान र अनुभवलाई राज्य सञ्चालन तथा नीति निर्माणमा उपयोग गर्नुपर्नेमा जोड दिए।
सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै राष्ट्रपति पौडेलले समाजका वरिष्ठ नागरिकको ज्ञान र सीपबाट नयाँ पुस्ताले लाभ लिन सक्नुपर्ने बताएका छन्। उनले ज्येष्ठ नागरिकले गरेका असल अभ्यासहरूलाई पाठ्यक्रम वा अन्तक्र्रियामार्फत नयाँ पुस्ताले ग्रहण गर्न सक्ने तथा शारीरिक दृष्टिले काम गर्न सक्ने इच्छुक ज्येष्ठ नागरिकलाई उत्पादनसँग जोड्ने व्यवस्था गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरे। उनले राष्ट्रिय नीति निर्माण र सामुदायिक तहका क्रियाकलापमा ज्येष्ठ नागरिकको अनिवार्य प्रतिनिधित्व गराउनुपर्नेमा समेत जोड दिएका छन्।
राष्ट्रपति पौडेलले दीर्घकालीन सोचका साथ परिपक्व नीति र व्यावहारिक कार्ययोजना बनाएर कदम चाल्न सरकारलगायत सबैलाई सुझाव दिएका छन्। उनले नेपालको जनसङ्ख्या पनि बिस्तारै बुढ्यौलीतिर उन्मुख रहेको र युवा तथा कामदार जनशक्तिलाई स्वदेशमै रोजगारी प्रदान गर्न चुनौती रहेको अवस्थामा ज्येष्ठ नागरिकको प्रभावकारी तथा उत्पादनमूलक व्यवस्थापनका लागि अन्य देशबाट सिक्ने अवसर हुने विश्वास व्यक्त गरे। स्वस्थकर सामग्री खानु, लाउनु र आवश्यक परेका अवस्थामा स्वास्थ्य उपचार सेवा पाउनु ज्येष्ठ नागरिकको हक भएको उनको भनाइ थियो। उनले सहरीकरण, युवा पुस्ताको वैदेशिक रोजगारी तथा पारिवारिक असहिष्णुताका कारण जीवनका उत्तरार्धमा वरिष्ठ नागरिकले भोग्नुपरेको पीडाप्रति चिन्ता व्यक्त गरे।
नेकपा (एमाले) का नेता ईश्वर पोखरेलले ज्येष्ठ नागरिकहरूलाई केवल सामाजिक सुरक्षा र सम्मानको घेरामा मात्र सीमित नराखी उनीहरूलाई ज्ञान र अनुभवको महत्त्वपूर्ण स्रोतका रूपमा स्वीकार गर्नुपर्ने बताएका छन्। उनले ज्येष्ठ नागरिकको अनुभवलाई राज्य सञ्चालन, समाज रूपान्तरण र पारिवारिक समृद्धिमा सदुपयोग गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरे। नेता पोखरेलले नेपालमा सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रमको सुरुवात गर्ने प्रथम जननिर्वाचित कम्युनिस्ट प्रधानमन्त्री मनमोहन अधिकारीको योगदानको स्मरण गर्दै उनको विचार र निष्ठालाई चिरस्थायी बनाउन प्रतिष्ठानले विभिन्न रचनात्मक कार्यहरू गर्दै आएको जानकारी दिए।
मनमोहन अधिकारीको योगदान: वृद्धभत्ता र प्रतिष्ठानका कार्यहरू
राष्ट्रपति पौडेल र नेता पोखरेल दुवैले स्वर्गीय मनमोहन अधिकारीको योगदानलाई स्मरण गरेका छन्। राष्ट्रपति पौडेलले विसं २०५१ मा अधिकारीकै प्रधानमन्त्रित्वको सरकारले नेपालमा पहिलोपटक मासिक वृद्धभत्ताको व्यवस्था गरेको उल्लेख गर्दै ज्येष्ठ नागरिक भनेको विगतमा राष्ट्रसेवा गरेको तथा हाल तुलनात्मक रूपमा बढी आधारभूत सुविधा चाहिने समाजको एक विशिष्ट वर्ग भएको बताए। नेता पोखरेलले पनि अधिकारीले बसालेको ज्येष्ठ नागरिक सम्मानको जगलाई आज सबै तहका सरकार र समाजले अपनत्व ग्रहण गर्नु सुखद पक्ष भएको भन्दै यसलाई थप परिष्कृत गर्दै उहाँहरूको अनुभवलाई विकासको अभियानमा जोड्नुपर्नेमा जोड दिए।
मनमोहन स्मृति प्रतिष्ठानले २०५६ सालमा स्थापित भएदेखि ज्येष्ठ नागरिकका लागि देश दर्शन, सम्मान कार्यक्रम, स्वास्थ्य शिविर तथा साहित्यिक गतिविधि सञ्चालन गर्दै आएको छ। साथै, युवाहरूलाई प्राविधिक शिक्षा प्रदान गर्न मोरङमा मनमोहन प्राविधिक विश्वविद्यालयको स्थापना गरी स्वरोजगारीका क्षेत्रमा समेत काम भइरहेको नेता पोखरेलले जानकारी दिए।
सम्मेलनका निष्कर्ष नीति निर्माणका लागि प्रकाशन गरिने
यस दुई दिने अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनबाट प्राप्त निष्कर्षहरूलाई व्यवस्थित अभिलेखका रूपमा प्रकाशन गरी नीति निर्माणका लागि राज्यका सम्बन्धित निकायहरूलाई उपलब्ध गराइने प्रतिष्ठानले जनाएको छ। राष्ट्रपति पौडेलले सम्मेलन ज्ञान र सीपको अन्तर्पुस्ता हस्तान्तरण तथा जनसङ्ख्याको अवस्थाअनुसार अघिल्लो र पछिल्लो पुस्ताको सम्मिश्रणको एक सेतु बन्न सकोस् भन्ने शुभकामना व्यक्त गरेका छन्।
