लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा एक महिनामा ७४१ शल्यक्रिया

लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताल बुटवलले गत भाद्र महिनामा ७४१ जनाको शल्यक्रिया गरेको छ, जुन तथ्यांक सर्जिकल विभागको क्लिनिक अडिटमा सार्वजनिक भयो।

सर्जिकल विभाग प्रमुख रचना कार्कीले प्रस्तुत गरेको तथ्यांकअनुसार भाद्र महिनामा नियमित सेवाअन्तर्गत ४९७ जनाको शल्यक्रिया भएको थियो भने अतिरिक्त सेवा अवधि (EHS) अन्तर्गत २४४ जनाको शल्यक्रिया गरियो। अस्पतालमा सेवाग्राहीको चाप अत्यधिक बढिरहेको र शल्यक्रियाका लागि बिरामीहरूले महिनौंसम्म पालो कुर्नुपर्ने अवस्था रहेको कार्कीले जानकारी दिइन्।

कार्यक्रममा लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालका प्रशासकीय प्रमुख प्रेम गौतमले सेवाग्राहीको चाप, उपलब्ध जनशक्ति र स्रोतसाधनको अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै अधिकतम प्रयास र लगनशीलताका साथै सरल तथा सौहार्दपूर्ण परामर्शमा जोड दिए।

अस्पतालका प्रमुख मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट (मेसु) डा. विष्णु गौतमले सेवालाई अझ प्रभावकारी बनाउन सामूहिक पहल आवश्यक रहेको औंल्याए। उनले सबै सेवाको समय–समयमा परीक्षण तथा मूल्यांकन गर्नुपर्ने र जिम्मेवार भएर काम गर्न निर्देशन दिए। कार्यक्रम नर्सिङ विभाग प्रमुख नेहा थापाले सञ्चालन गरेकी थिइन्।

सेवा विस्तार र बिरामी चापको चुनौती

लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताल रुपन्देहीको बुटवल उपमहानगरपालिकामा अवस्थित पश्चिम नेपालको एक प्रमुख सरकारी स्वास्थ्य संस्था हो। यसले लुम्बिनी प्रदेश र आसपासका १३ जिल्लाका करिब ४० लाख जनसंख्यालाई स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्दै आएको छ। अस्पतालले न्यूनतम सेवा मापदण्ड मूल्यांकनमा लगातार सुधार गर्दै सन् २०२४ फेब्रुअरीमा ८८ प्रतिशत अंक प्राप्त गरी नेपालका सेकेन्डरी बी लेभल अस्पतालहरूमध्ये प्रथम स्थान हासिल गरेको थियो।

बिरामीको चाप र शल्यक्रियाका लागि लामो पालो कुर्नुपर्ने अवस्थाले अस्पतालमा सेवा विस्तारको आवश्यकता बढाएको छ। यसै क्रममा, अस्पतालले डिसेम्बर २०२१ देखि ‘विस्तारित अस्पताल सेवा’ (EHS) सुरु गरेको थियो, जसले नियमित समयभन्दा बाहिरका बिरामीलाई पनि सेवा प्रदान गर्छ।

१२०० शय्याको अस्पताल भवन र आगामी योजना

लुम्बिनी प्रदेश सरकारले अस्पतालको सेवा विस्तारका लागि १२ सय शय्याको नयाँ भवन निर्माणको गुरुयोजना तयार पारेको छ। करिब १४ अर्ब रुपैयाँ लागत अनुमान गरिएको यस भवनको शिलान्यास भाद्र १५, २०८३ मा भएको थियो। भवन निर्माण कार्य जारी छ र ठेक्का सम्पन्न हुने मिति २०८५ पुससम्म रहेको छ।

चालु आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ मा अस्पताल भवन निर्माणका लागि विनियोजन भएको बजेटको ठूलो हिस्सा अघिल्लो वर्षको बक्यौता भुक्तानीमा खर्च भयो। करिब ८३ करोड रुपैयाँ बराबरको बिल भुक्तानी हुन बाँकी छ।

अस्पताल विकास समितिका अध्यक्ष अजयमान श्रेष्ठले सन् २०२५ जुलाईमा भएको आगामी वर्षको कार्ययोजना तथा बजेट व्यवस्थापन बारेको अन्तरक्रियामा सेवा विस्तार, आन्तरिक स्रोतको विकास र सेवाग्राहीलाई थप सहज हुनेगरी अघि बढ्न निर्देशन दिएका थिए। प्रयोगशाला विभागलाई थप विश्वसनीय र छरितो बनाउने, रेडियोलोजी विभागलाई व्यवस्थित गर्ने, क्याथल्याब सेवालाई पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गर्ने र प्रसूति सेवालाई अझ व्यवस्थित बनाउँदै रातको समयमा समेत गुणस्तरीय सेवा प्रदान गर्ने लगायतका योजनाहरूमा छलफल भएको थियो।

यद्यपि, शल्यक्रियाका लागि आउने बिरामीको संख्या अत्यधिक बढ्नुका विशिष्ट कारणहरू, भाद्र महिनामा गरिएका शल्यक्रियाका प्रकारहरू र सर्जिकल विभाग प्रमुख रचना कार्कीले प्रस्तुत गरेका ‘चुनौती र सुधारका योजनाहरु’ का विस्तृत बुँदाहरू अझै खुलेका छैनन्। साथै, सेवाग्राहीको चाप कम गर्न र पालो कुर्नुपर्ने अवस्थालाई न्यूनीकरण गर्न कुनै निश्चित समयसीमा वा लक्ष्य तोकिएको छ कि छैन भन्ने बारे पनि थप जानकारी उपलब्ध छैन।