काठमाडौँको पशुपति क्षेत्रबाट उद्धार गरिएका सडक सहयोगापेक्षीहरूको वास्तविक अवस्था र पहिचानको खोजी गर्नका लागि एक विशेष होल्डिङ सेन्टर सञ्चालनमा ल्याइएको छ। काठमाडौँ महानगरपालिका, पशुपति क्षेत्र विकास कोष र मानव सेवा आश्रमको संयुक्त पहलमा वैशाख २३ गते मंगलबारदेखि यो कार्यक्रम सुरु भएको हो। यसको मुख्य उद्देश्य सडकमा आश्रित व्यक्तिहरूको तथ्याङ्क संकलन गरी उनीहरूको जीवनयापनको वास्तविक धरातल बुझ्नु हो।
सडकमा आश्रित व्यक्तिको अवस्था बुझ्न प्रयास
पशुपति क्षेत्रमा विभिन्न कारणले सडकमा आश्रित व्यक्तिहरूको संख्या बढ्दै गएको छ। उनीहरूको सामाजिक, आर्थिक र स्वास्थ्य अवस्थाको बारेमा स्पष्ट जानकारी नहुँदा उचित व्यवस्थापनमा चुनौती थपिँदै आएको छ। यस होल्डिङ सेन्टरको स्थापनाले यस्ता व्यक्तिहरूको पहिचान गरी उनीहरूलाई आवश्यक सेवा र सहयोग प्रदान गर्न सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ। यसबाट उनीहरूको वास्तविक आवश्यकता पत्ता लगाउन सकिनेछ र त्यसैअनुसार दीर्घकालीन समाधानका उपायहरू अपनाउन सकिनेछ।
यो परियोजनाले सडक सहयोगापेक्षीहरूको तथ्याङ्क संकलन गर्ने, उनीहरूको स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने र उनीहरूलाई मानव सेवा आश्रममा लगेर पुनर्स्थापना गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यसका लागि तीनवटै निकायले आवश्यक समन्वय र स्रोतसाधनको व्यवस्थापन गर्नेछन्। यसबाट सडक सहयोगापेक्षीहरूको जीवनस्तर सुधार्नुका साथै सहरको सौन्दर्य र सुरक्षामा समेत सकारात्मक प्रभाव पर्ने विश्वास गरिएको छ।
होल्डिङ सेन्टरका मुख्य उद्देश्य र कार्यविधि
- सडक सहयोगापेक्षीहरूको पहिचान र तथ्याङ्क संकलन।
- उनीहरूको स्वास्थ्य अवस्थाको प्रारम्भिक जाँच।
- मानव सेवा आश्रममा पुनर्स्थापनाको लागि सिफारिस।
- दीर्घकालीन व्यवस्थापनका लागि आवश्यक नीतिगत सुझाव।
पशुपति क्षेत्र विकास कोषका सदस्य सचिव डा. घनश्याम खतिवडाले यो कार्यक्रमले सडकमा रहेका वास्तविक सहयोगापेक्षीहरूलाई पहिचान गर्न मद्दत गर्ने बताएका छन्। उनले यसबाट समाजमा रहेका बेसहारा र असुरक्षित व्यक्तिहरूको जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन आउने विश्वास व्यक्त गरे। यस अभियानले उनीहरूलाई समाजको मूलधारमा ल्याउन र मर्यादित जीवनयापन गर्न सहयोग पुग्नेछ।
नागरिक र पशुपति क्षेत्रमाथिको प्रभाव
यस पहलकदमीले सडकमा आश्रित व्यक्तिहरूलाई मात्र नभई समग्र समाजलाई नै फाइदा पुग्नेछ। सडकमा भीख माग्ने वा आश्रित हुने व्यक्तिहरूको व्यवस्थापनले पशुपति क्षेत्रको धार्मिक र पर्यटकीय महत्त्वलाई पनि बढावा दिनेछ। यसबाट आम नागरिकले, विशेषगरी पशुपति क्षेत्रमा दर्शन गर्न आउने तीर्थयात्री र पर्यटकहरूले, सुरक्षित र व्यवस्थित वातावरणको अनुभव गर्नेछन्।
यस कार्यक्रमको सफलताले काठमाडौँ महानगरपालिका र पशुपति क्षेत्र विकास कोषलाई सडक सहयोगापेक्षी व्यवस्थापनमा एक नमूना प्रस्तुत गर्ने अवसर प्रदान गर्नेछ। मानव सेवा आश्रमले यसअघि पनि विभिन्न जिल्लामा यस्ता कार्यक्रम सञ्चालन गरिसकेको अनुभवका आधारमा यसलाई प्रभावकारी बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।
