प्रधानमन्त्रीको जीवनीमा जन्ममिति र बुबाआमाको नाम किन छुटे?

प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले १७ आश्विन २०८३ मा सार्वजनिक गरेको प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको जीवनीमा उनको जन्ममिति र बुबाआमाको नाम उल्लेख छैन। तर, सार्वजनिक पदमा रहेका व्यक्तिको आधिकारिक जीवनीमा यस्ता आधारभूत व्यक्तिगत विवरणहरू किन समावेश गरिएनन् भन्ने प्रश्न उठेको छ।

सार्वजनिक पदमा रहेका व्यक्तिको विवरण किन आवश्यक?

प्रधानमन्त्रीजस्तो उच्च ओहोदामा रहेका व्यक्तिको जन्ममिति र बुबाआमाको नाम सार्वजनिक जानकारीका लागि अपरिहार्य मानिन्छ। यी विवरण आधिकारिक अभिलेख र सार्वजनिक विश्वासका लागि आवश्यक छन्। यस्ता जानकारीले व्यक्तिको परिचय स्थापित गर्न, पृष्ठभूमि प्रमाणित गर्न र विभिन्न आधिकारिक कार्यहरूमा आधारभूत सूचना उपलब्ध गराउँछ। नेपालमा निर्वाचित पदाधिकारी तथा उच्च पदस्थ सरकारी कर्मचारीहरूको आधारभूत व्यक्तिगत विवरण सार्वजनिक गर्ने प्रचलन छ।

कार्यालयको नीतिगत अस्पष्टता वा जानाजानी छुटाएको?

प्रधानमन्त्री कार्यालयले प्रधानमन्त्री शाहको जीवनीमा उनको शैक्षिक योग्यता, व्यावसायिक पृष्ठभूमि, राजनीतिक यात्रा र संगीत क्षेत्रका गतिविधिहरू भने विस्तृत रूपमा समेटेको छ।

जीवनीअनुसार, प्रधानमन्त्री शाहले भारतको कर्नाटकस्थित विश्वेश्वरैया टेक्नोलोजिकल विश्वविद्यालयबाट स्ट्रक्चरल इन्जिनियरिङमा मास्टर डिग्री तथा पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालयबाट सिभिल इन्जिनियरिङमा स्नातक गरेका छन्। उनले २७ मार्च २०२६ मा प्रधानमन्त्रीका रूपमा पदभार ग्रहण गर्नुअघि २०२२ देखि २०२५ सम्म काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयरका रूपमा काम गरेका थिए।

यसका साथै, सन् २०१२ मा ‘सडक बालक’ गीत सार्वजनिक गरेको र सन् २०१३ मा ‘रअ बार्ज’ र्‍याप ब्याटलमार्फत व्यापक पहिचान बनाएको विषयसमेत जीवनीमा उल्लेख छ। उनले २५ भन्दा बढी गीत रचना गर्नुका साथै ‘आश्र’ नामक कविता संग्रह प्रकाशन गरेको जानकारी पनि दिइएको छ। प्रधानमन्त्रीको जीवनीमा सरकारका प्राथमिकताका रूपमा शिक्षा सुधार, स्वास्थ्य सेवाको विस्तार, रोजगारी सिर्जना, आर्थिक वृद्धि, सुशासन तथा संस्थागत सुधारलगायतका विषयहरू पनि उल्लेख गरिएको छ।

यसरी विस्तृत विवरण दिँदादिँदै जन्ममिति (जुन २०४७ बैशाख १४ गते हो) र बुबाआमाको नाम (डा. रामनारायण शाह र ध्रुवदेवी शाह) जस्ता आधारभूत सूचना छुटाउनुले प्रधानमन्त्री कार्यालयको नीतिमा अस्पष्टता वा यसलाई जानाजानी हटाइएको हो भन्ने प्रश्न उब्जाउँछ। प्रधानमन्त्री कार्यालयले प्रधानमन्त्री नियुक्त भएको करिब सात महिनापछि २०८३ असोज १६ गते सल्लाहकार तथा स्वकीय सचिवालयका २५ जना पदाधिकारी र कर्मचारीको विवरण सार्वजनिक गरेको थियो।

प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले प्रधानमन्त्रीको जीवनीमा छुटेका यी महत्त्वपूर्ण व्यक्तिगत विवरणहरू अद्यावधिक गर्नेबारे कुनै आधिकारिक घोषणा गरेको छैन।