वैदेशिक रोजगारका लागि जाने कामदारसँग प्रवेशाज्ञा (भिसा) र सेवा शुल्कको नाममा मनपरी रकम असुल्ने इजाजतपत्र प्राप्त म्यानपावर कम्पनीको इजाजतपत्र खारेज गरिने भएको छ। सरकारले यससम्बन्धी कडा नियम लागू गरेसँगै ठगी गर्ने कम्पनीमाथि कारबाहीको दायरा बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।
कारबाहीका मुख्य बुँदाहरू
- निःशुल्क प्राप्त हुने प्रवेशाज्ञाका लागि समेत शुल्क लिएको पाइएमा कारबाही हुनेछ।
- निर्धारितभन्दा बढी रकम उठाएको पुष्टि भएमा रकम फिर्ता गराइनेछ।
- इजाजतपत्रविना वा नवीकरण नगरी सञ्चालन गरिएका संस्था खारेज गरिनेछन्।
- नियम उल्लंघन गर्नेलाई प्रचलित कानुनबमोजिम जरिवाना र कैद सजाय हुनेछ।
- कामदार ठगीमा संलग्नलाई तत्काल पक्राउ गरी कारबाही गरिनेछ।
वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा कडा नियमन
वैदेशिक रोजगार विभागले वैदेशिक रोजगारसम्बन्धी ऐन, २०६४ को दफा ७ को उपदफा (३) र वैदेशिक रोजगार नियमावली, २०६४ को नियम ७ को उपनियम (३) बमोजिमको कसुरमा कारबाही गर्ने व्यवस्थालाई थप कडाइका साथ लागू गर्न लागेको हो। यसअघि पनि यस्ता नियमहरू भए पनि प्रभावकारी कार्यान्वयन हुन सकेको थिएन।
नयाँ व्यवस्थाअनुसार, कुनै पनि इजाजतपत्र प्राप्त संस्थाले कामदारसँग प्रवेशाज्ञाका लागि शुल्क लिन पाउने छैनन्, किनकि प्रवेशाज्ञा निःशुल्क उपलब्ध गराउने सरकारी नीति छ। यदि कसैले यसको उल्लंघन गरी शुल्क लिएको पाइएमा वा निर्धारितभन्दा बढी रकम उठाएको पुष्टि भएमा, त्यस्तो रकम सम्बन्धित पीडित कामदारलाई तुरुन्तै फिर्ता गराउनुपर्नेछ। साथै, त्यस्ता संस्थाको इजाजतपत्र खारेज गरिनेछ।
नागरिकमाथि हुने ठगी नियन्त्रण गर्ने लक्ष्य
यसअघि विभिन्न म्यानपावर कम्पनीहरूले प्रवेशाज्ञा र सेवा शुल्कको बहानामा कामदारसँग हजारौं रुपैयाँ ठगी गर्दै आएका थिए। कतिपय अवस्थामा त कामदारले विदेश जानुअघि नै ठूलो रकम बुझाउनुपर्ने बाध्यता थियो। यसले गर्दा हजारौं युवाहरू ऋणमा डुबेर विदेश जान बाध्य भएका थिए। यस नियमले विशेषगरी वैदेशिक रोजगारीमा जान चाहने युवाहरूलाई प्रत्यक्ष फाइदा पुग्नेछ, जसले गर्दा उनीहरू आर्थिक शोषणबाट बच्नेछन्।
नयाँ नियमले वैदेशिक रोजगारीमा जाने युवाहरूको हितको रक्षा गर्ने र ठगीमा संलग्नलाई कानुनी दायरामा ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ। विभागले इजाजतपत्रविना वा नवीकरण नगरी सञ्चालन गरिएका संस्थालाई समेत खारेज गर्ने निर्णय गरेको छ। यसले वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा हुने अनियमितता र विकृतिलाई नियन्त्रण गर्न मद्दत पुग्ने विश्वास गरिएको छ।
कारबाहीको दायरा र तत्काल कार्यान्वयन
नियम उल्लंघन गर्ने इजाजतपत्रवालालाई प्रचलित कानुनबमोजिम जरिवाना र कैद सजायसमेत हुने व्यवस्था छ। विभागले कामदार ठगीमा संलग्न जोकोहीलाई पनि तत्काल पक्राउ गरी कारबाही गर्ने जनाएको छ। यसका लागि विभागले अनुगमनलाई पनि तीव्रता दिएको छ।
यस विषयमा वैदेशिक रोजगार विभागका महानिर्देशकसमक्ष प्रतिक्रिया माग्दा उनले नियमन प्रक्रियालाई थप कडा बनाइएको र कामदारको हितलाई सर्वोपरी राखेर काम गरिरहेको बताए।
अब इजाजतपत्रवालाले कामदार ठगी गरेमा कारबाहीको भागीदार को बन्नेछ भन्ने प्रश्नको जवाफमा विभागले नियम उल्लंघन गर्ने इजाजतपत्रवाला संस्था र त्यसमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई प्रचलित कानुनअनुसार कारबाही गरिने स्पष्ट पारेको छ।
